Ο διευθύνων σύμβουλος της Τεχνόπολης μιλάει για το βιομηχανικό παρελθόν, το πολιτιστικό παρόν και το καινοτόμο μέλλον της, με αφορμή τα 20 χρόνια λειτουργίας.

Πώς εσείς, ένα μηχανικός παραγωγής από τον ιδιωτικό τομέα, βρεθήκατε σε μια δημοτική επιχείρηση;

Το 2011 ο φρέσκος τότε δήμαρχος Αθηναίων κ. Γιώργος Καμίνης μού εμπιστεύτηκε τη διαχείριση αυτού του πολύ σημαντικού για την πόλη πολιτιστικού χώρου. Άφησα το Βιομηχανικό Μουσείο της Ερμούπολης στη Σύρο και ήρθα εδώ.

Ποιοι ήταν οι βασικοί άξονες της δουλειάς σας; Πώς ξεκινήσατε;

Αρχικά, φτιάξαμε το Βιομηχανικό Μουσείο Φωταερίου, παίρνοντας χορηγίες από εταιρίες φυσικού αερίου. Αυτό έπρεπε να γίνει πολύ γρήγορα, ώστε να πιάσουν τόπο τα χρήματα των φορολογουμένων. Στις 27 Ιανουαρίου του 2013 έγιναν τα εγκαίνια.

Δεύτερος άξονας ήταν ότι ο χώρος έπρεπε να ανοιχτεί στην κοινωνία, να αποκτήσει νέα κοινά, να αποκτήσει ταυτότητα. Έπρεπε να φιλοξενεί εκδηλώσεις χωρίς στενά εμπορικό χαρακτήρα, καινοτόμα φεστιβάλ σε τομείς σύγχρονους, να φιλοξενεί συναυλίες, να αποκτήσει ιδία έσοδα, να αυτοχρηματοδοτείται. Οι χορηγίες ήταν περίπου στο 0 και έφτασαν στις 400.000 ευρώ τον χρόνο, πέρα από τα εισιτήρια. Επιπλέον, εστιάσαμε στις δυνατότητες για δικές μας παραγωγές: «Κυριακές στην Τεχνόπολη», «Π100 - Πλανήτης Τεχνόπολη» και πολλά άλλα. Φτάσαμε τις 72 διαφορετικές δράσεις μέσα σε ένα Σαββατοκύριακο. Έτσι χτίσαμε λίγο την καινούργια μας ταυτότητα, με τη σύνθεση φεστιβάλ - εκδηλώσεων - εκθέσεων, πάντα με ψηλή ποιότητα και χαμηλό εισιτήριο. Νομίζω ότι έχουμε γίνει ο πιο αγαπημένος κι επισκέψιμος χώρος της Αθήνας.

Ένα τρίτο βασικό πεδίο ήταν ότι έπρεπε να απαντήσουμε στην ανεργία που λόγω κρίσης είχε εκτιναχτεί – θυμάσαι ότι το 2013-14 έφτανε το 50% στους νέους. Φτιάξαμε, λοιπόν, το INNOVATHENS. Χρησιμοποιώντας ένα παλιό αεριοφυλάκιο, που διαμορφώθηκε εσωτερικά σε φουτουριστική κατεύθυνση, καλέσαμε τους νέους να κάνουν τη δική τους επιχείρηση, επενδύοντας στην οικονομία της γνώσης. Σε αυτό το πρότυπο Κέντρο Επιχειρηματικότητας φιλοξενήθηκαν 200.000 περίπου νέοι και νέες, ξεκίνησαν εκατοντάδες νέες επιχειρήσεις, βραβεύτηκαν ιδέες. Εδώ λειτουργούν Επιχειρηματικοί Επιταχυντές που τους υποβοηθούν. Κύριοι κλάδοι είναι οι δημιουργικές βιομηχανίες, η αγροδιατροφή και η πληροφορική – που μπαίνει έτσι κι αλλιώς παντού, με οριζόντιο τρόπο. 

Το hashtag μας είναι #kathemeratexnopoli (κάθε μέρα Τεχνόπολη). Έτσι έχουμε 900 εκδηλώσεις τον χρόνο, συνεχείς ξεναγήσεις, συνεχή λειτουργία του INNOVATHENS, και σχεδόν 1.000.000 επισκέπτες το χρόνο. Ελπίζουμε ότι η όποια νέα δημοτική αρχή θα αξιολογήσει θετικά την επιτυχημένη αυτή πορεία, εμπλουτίζοντάς την με τη δική της ματιά.

Ποια είναι η σχέση σας με τον Δήμο Αθηναίων; Πώς καταφέρατε να λειτουργήσει τόσο καλά μια δημοτική επιχείρηση, ενώ το Δημόσιο «φημίζεται» γενικά ως γραφειοκρατικό, βραδυκίνητο και όλα τα σχετικά;

Η Τεχνόπολη είναι Δημοτική Επιχείρηση, ΑΕ ενός ΟΤΑ, μέχρι τώρα 100% μέτοχος είναι ο Δήμος Αθηναίων. Κατά τη γνώμη μου, οι αρχές της σύγχρονης διοίκησης είναι οι ίδιες στον ιδιωτικό και τον δημόσιο τομέα. Είναι μύθος ότι το Δημόσιο είναι οπωσδήποτε αναποτελεσματικό, περισσότερες είναι οι ομοιότητες παρά οι διαφορές με τον ιδιωτικό τομέα. Η  βελτιστοποίηση αποτελέσματος, η μείωση του κόστους, η επιμόρφωση του προσωπικού, η παροχή περισσότερων και καλύτερων προϊόντων αποτελούν κοινές αρχές της Διοίκησης στον δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα. Αντί όμως να εφαρμόζονται οι αρχές διοίκησης, παραπέμπονται στις ελληνικές καλένδες. Το πρόβλημα στον δημόσιο τομέα είναι ότι πολλές φορές οι διοικήσεις δεν ασχολούνται με το πώς θα βελτιώσουν τη δουλειά τους και πώς θα επενδύσουν καλύτερα τα χρήματα των φορολογουμένων, αλλά αποκλειστικά με την επανεκλογή τους. Δηλαδή αυτό που λέμε πελατειακό σύστημα αποτελεί τη μεγαλύτερη τροχοπέδη για την αποτελεσματική λειτουργία των επιχειρήσεων του δημοσίου.

Δηλαδή δεν υπήρξαν προβλήματα εξαιτίας του δημόσιου πλαισίου;

Υπήρξαν και υπάρχουν δύο μεγάλα ζητήματα. Το πρώτο είναι το καθεστώς των προσλήψεων, που ουσιαστικά είναι απαγορευμένες, και το δεύτερο είναι οι μακροί χρόνοι και οι διαδικασίες των προμηθειών. Όμως αυτά τα ξέρεις από πριν, είναι δεδομένα, τα παίρνεις λοιπόν υπόψη σου και τα εντάσσεις στον προγραμματισμό σου. Και μια πολυεθνική εταιρεία έχει γραφειοκρατία, είναι δεδομένη, την αντιμετωπίζεις. 

Άλλο πρόβλημα;

Μείζον πρόβλημα ήταν ότι υπήρχαν πολλές ενδείξεις για οικονομικές ατασθαλίες και χρηματικά ελλείμματα στην Τεχνόπολη. Για πολύ καιρό συλλέχτηκαν στοιχεία, κατατέθηκαν οι σχετικές μηνύσεις και, μετά από χρόνια και 11 δικάσιμες μέρες, βγήκε η πρωτόδικη απόφαση, με την οποία καταδικάστηκαν ο προηγούμενος διευθύνων σύμβουλος της Τεχνόπολης κι ο υπεύθυνος του τομέα Εστίασης, οι οποίοι τώρα έχουν ασκήσει έφεση.

Ποιο είναι το προσωπικό και ποια η δομή της Τεχνόπολης;

Έχουμε 40 υπαλλήλους. Είμαστε ομάδα ψηλού επαγγελματικού προφίλ, που συνεχώς, στα οχτώμισι χρόνια της θητείας μου, βελτιώνεται με μεταπτυχιακά, ταξίδια στο εξωτερικό, επιμόρφωση κ.λπ. Διαθέτουμε οκτώ τομείς: Μουσείο, Εκδηλώσεις, Επικοινωνία, INNOVATHENS, Οικονομικά, Διοίκηση, Προμήθειες, Ασφάλεια, Συντήρηση και Εστίαση. Λειτουργούμε πολύ αποτελεσματικά, ένα πλήρες οργανόγραμμα με λίγο κόσμο. Βέβαια, καμιά φορά, παίρνουμε και έκτακτο προσωπικό (outsourcing). Θέλω να τονίσω ότι όλα λειτουργούν ρολόι και δίχως προστριβές, μεταξύ άλλων επειδή είμαστε ένας ανοιχτός, πολυφωνικός τόπος: όλοι οι μέσα κι οι έξω από την Τεχνόπολη νιώθουν τον χώρο σπίτι τους.

Ποιες ήταν οι πιο σημαντικές στιγμές που έχετε ζήσει εδώ;

Είναι πολλές, αλλά αναφέρω επιγραμματικά τις εξής:

  • Τα εγκαίνια του Βιομηχανικού Μουσείου
  • Οι πρώτες φορές που είδα εδώ μαθητές σχολείων (και των τριών βαθμίδων) να μαθαίνουνε τι σημαίνει παραγωγή, τι θα πει φωτίζω μια πόλη καίγοντας κάρβουνο, τι σημαίνει «γίνομαι εργάτης ή επιχειρηματίας για μια μέρα»
  • Το Athens Technopolis Jazz Festival, που είναι σχεδόν 20 χρόνια κι αυτό, όπως η Τεχνόπολη
  • Τα εγκαίνια του INNOVATHENS
  • Συμβούλια και συσκέψεις με τους συνεργάτες μου
  • To Athens Science Festival
  • Η έκθεση «GR80s. Η Ελλάδα του Ογδόντα στην Τεχνόπολη» για τη δεκαετία του ’80
  • Η έκθεση «160 χρόνια made in Greece», όπου είδα και εκθέματα από τρεις βιομηχανίες όπου είχα εργαστεί παλιότερα ο ίδιος
  • Oι φωτισμοί των αεριοφυλακίων και του πύργου από τον άριστο φωτιστή Γιώργο Τέλο, του οποίου το σχέδιο μπήκε στο ΕΣΠΑ και υλοποιήθηκε.

Τι λένε τα οικονομικά στοιχεία για την αλλαγή στην Τεχνόπολη;

Το 2007 - 2010 η Τεχνόπολη έπαιρνε από τον δήμο το 65% των εσόδων της και είχε ίδια έσοδα 35%. Σήμερα, με τα έσοδα αυξημένα κατά 20%, το 65% είναι δικά μας έσοδα, ενώ η έμμεση στήριξη από τον Δήμο είναι στο 28%. Στο επόμενο Επιχειρησιακό Σχέδιο θα φτάσει στο 25% κι εκεί θα μείνει, ώστε να διατηρηθεί ο κοινωνικός χαρακτήρας του χώρου.  

Η αλλαγή αυτή «χτίστηκε» σταδιακά.

  • Αυξήθηκαν οι μισθώσεις για εταιρικές εκδηλώσεις (φεστιβάλ για fooding, vegan, ποδήλατο, science and technology κι άλλες εκδηλώσεις σύγχρονης ζωής), υπήρξαν εισπράξεις από τα εισιτήρια, έγιναν και τα αυτοχρηματοδοτούμενα events. Παράδειγμα: στην έκθεση για τη δεκαετία του ’80, όταν οι χορηγίες έφτασαν το 40% του προϋπολογισμένου κόστους, τότε προχωρήσαμε στη διοργάνωση, βάζοντας 5 μόνο ευρώ εισιτήριο. Έτσι έμεινε και περίσσεμα για άλλες εκδηλώσεις. 
  • Χαμηλό εισιτήριο + χορηγίες είναι ο κανόνας. Συν γενικές οικονομίες και αποφυγή σπατάλης, φυσικά.
  • Επίσης, ο τζίρος του τομέα εστίασης τετραπλασιάστηκε (μόνιμο μπαρ συν μπαρ συναυλιών).
  • Τέλος, αξιοποιούμε ευρωπαϊκά προγράμματα, νέες υποδομές, υπηρεσίες κ.λπ., όχι με κέρδος, αλλά με οικονομία.

Όλα είναι ρόδινα; Δεν υπάρχουν δυσκολίες;

Εκτός από όσα προανέφερα (την ανάγκη να φυσήξει νέος αέρας μετά τα προβλήματα με την παλιά διαχείριση και τα νομικό πλαίσιο με τις προσλήψεις και τα προμήθειες), θα ήθελα να αναφέρω δύο ακόμα ζητήματα που τα έχουμε μπροστά μας:

  1. Η συντήρηση των χώρων. Χρειάζονται κονδύλια συντήρησης που δεν καλύπτονται αλλιώς, παρά μόνο με αυξήσεις κεφαλαίου ή άλλο τρόπο χρηματοδότησης. Οι εγκαταστάσεις είναι όμορφες, αλλά πάρα πολύ παλιές και απαιτούν περιοδική συντήρηση.
  2. Υπάρχει και ο ανταγωνισμός. Ξεφύγαμε από τον κρατικοδίαιτο πολιτισμό με ευρωπαϊκά και ελληνικά λεφτά, αλλά υπάρχει ιδιωτικός ανταγωνισμός. Υπάρχουν μεγάλες ανακατατάξεις στον πολιτιστικό χάρτη της πόλης, έστω κι αν κατά τη γνώμη μου είναι συγκυριακές, αλλά επηρεάζουν σημαντικά τη λειτουργία της Τεχνόπολης.

Τι θα θέλατε να πείτε για τη φετινή χρονιά της εικοσαετίας;

Λοιπόν, πέρα από το Φεστιβάλ Σοκολάτας, που τέλειωσε το προηγούμενο Σαββατοκύριακο, μερικά σημεία του φετινού προγραμματισμού μας είναι:

  • Διαμορφώνουμε το αμφιθέατρο του «Αθήνα 9,84» σε σύγχρονο  θέατρο, για συνέδρια, συναυλίες, χορό, θέατρο κλπ. Αυτό έγινε με αύξηση κεφαλαίου, που την  ενέκρινε το Δημοτικό Συμβούλιο με πρόταση του δημάρχου κ. Καμίνη
  • Οργανώνουμε Έκθεση «20 χρόνια Τεχνόπολη»
  • Θα ανακοινώσουμε πλούσιο συναυλιακό πρόγραμμα
  • Το INNOVATHENS, αυτό το hub δημιουργικής βιομηχανίας, ενισχύεται κι άλλο
  • Ξεκίνησε η συνεργασία μας με τον ΟΠΑΝΔΑ, που «τρέχει» το «Ολύμπια Δημοτικό Μουσικό Θέατρο Μαρία Κάλλας», την παλιά Λυρική, με προγραμματική σύμβαση διετίας

Είσαστε αισιόδοξος για το μέλλον;

Βέβαια, αυτή τη στιγμή η Τεχνόπολη είναι πρότυπο, ένα μοντέλο δημοτικής επιχείρησης για τα ελληνικά και ευρωπαϊκά δεδομένα. Έχει πετύχει να προσελκύει πολλά και διαφορετικά κοινά, από παιδάκια μέχρι ηλικιωμένους, με προγράμματα κάθε είδους. Συνεργάζεται με εταιρίες για τις οποίες το τμήμα Επικοινωνίας διαμορφώνει ξεχωριστά πακέτα. Είναι αυτοχρηματοδοτούμενη στον επιθυμητό βαθμό. Κι όταν βλέπω τις οικογένειες στις δωρεάν «Κυριακές στην Τεχνόπολη» στον υπέροχο πιστοποιημένο μας παιδότοπο, συγκινούμαι.

Πηγή: https://www.athensvoice.gr

Ο Κωνσταντίνος Μπιτζάνης, διευθύνων σύμβουλος της «Τεχνόπολις» Δήμου Αθηναίων Α.Ε., κάνει την αποτίμηση και θέτει τους στόχους για το άμεσο μέλλον

Του Δημήτρη Μαστρογιαννίτη

Αναλάβατε πριν από δέκα πέντε μήνες. Τότε, πάλι στην A.V., είχατε αναλύσει τους άξονες στους οποίους επρόκειτο να κινηθείτε. Να τους θυμηθούμε, πριν δούμε πόσο υλοποιήθηκαν;
Τόσο εγώ όσο και η πρόεδρος της Τεχνόπολης, κυρία Αγγελική Αντωνοπούλου, επιμένουμε σε τρεις άξονες πάνω στους οποίους στηρίζεται η δουλειά μας. Ο πρώτος και πιο σημαντικός ήταν ν’ αναδείξουμε τον μουσειακό χαρακτήρα αυτού του βιομηχανικού χώρου, που είναι το νεότερο μνημείο της Αθήνας και το πιο ολοκληρωμένο εργοστάσιο γκαζιού στην Ευρώπη. Δεύτερος στόχος ήταν να γίνει οικονομικά αυτοδύναμη η Τεχνόπολη. Tρίτος, αυτός ο χώρος να δίνεται σε νέους δημιουργούς απ’ όλο το φάσμα των τεχνών για να συναντήσουν το κοινό τους, και να βοηθήσει την νεανική επιχειρηματικότητα.

Λόγω εποχής, ας αρχίσουμε με τον οικονομικό άξονα.
Είμαστε πολύ κοντά στο στόχο της αυτοτέλειας. Η Τεχνόπολη, ως Ανώνυμη Εταιρεία Ο.Τ.Α. Προστασίας και Ανάδειξης Βιομηχανικού Αρχαιολογικού Πάρκου Αθηνών, δεν είναι πια ζημιογόνα. Ανοίγω μια παρένθεση. Να θυμίσω πως τελείωσε και ο διαχειριστικός έλεγχος για τα πεπραγμένα της προηγούμενης διοίκησης, που δείχνει οικονομικές ατασθαλίες. Μένει η δικαιοσύνη να αποφανθεί τι είδους ευθύνες υπάρχουν και να τις αποδώσει. Ο Ο.Π.Α.Ν. Δήμου Αθηναίων, λοιπόν, έδινε ένα συγκεκριμένο ποσό στην Τεχνόπολη, το οποίο έχουμε μειώσει και ευελπιστούμε μέχρι τέλος της χρονιάς να το μειώσουμε κι άλλο. Έχουμε περιορίσει πολύ τις δαπάνες και έχουμε αυξήσει τα έσοδα. Αυτά, ενώ δημιουργούμε και το Μουσείο! Τα έσοδα της Τεχνόπολης έρχονται από την ενοικίαση των κτιρίων, τα ποσοστά των συναυλιών, τη διαχείριση των κυλικείων, είτε του δικού μας είτε των κυλικείων που διαθέτει ο δήμος σε δημοτικά διαμερίσματα, και τις χορηγίες – στο φετινό μας πρόγραμμα χορηγός είναι η Cosmote. Η οικονομική μας αυτοδυναμία καθιστά εφικτό, σε μια εποχή όπου το δημόσιο χρήμα έχει περιοριστεί πάρα πολύ, να συνεχίζουμε να παράγουμε πολιτισμό χωρίς να επιβαρύνουμε το δημότη. Και όχι μόνο αυτό, αλλά να έχουμε και κοινωνική προσφορά. Θυμηθείτε τη συναυλία που διοργανώσαμε με τους «Γιατρούς του Κόσμου», όπου αντί για εισιτήριο ο κόσμος έφερνε αντιβιοτικά, ή το πολύ πρόσφατο δωρεάν Jazz festival. Δωρεάν θα είναι και η είσοδος στο μουσείο.

Πρόσεξα στο χώρο όπου δίνονται οι συναυλίες το στήσιμο μιας φοβερής, πλήρους εξοπλισμένης σκηνής!
Αποφασίσαμε πως αντί να νοικιάζουμε το χώρο, να νοικιάζουμε τις υποδομές – έχουν γίνει με τις αυστηρότερες προδιαγραφές της αγοράς, σε σχέση με τον ήχο και το φωτισμό. Αυτό μας δίνει το δικαίωμα να μετέχουμε στα έσοδα των συναυλιών, με μεγαλύτερο, σε σχέση με πριν, ποσοστό. Είναι μια συμφέρουσα συμφωνία και για τους φιλοξενούμενους και για την Τεχνόπολη. Οι μεν γλιτώνουν χρόνο και χρήμα από το στήσιμο της σκηνής, κι εμείς επιπλέον εξασφαλίζουμε καλύτερη ποιότητα για τις συναυλίες που συμπεριλαμβάνονται στο πρόγραμμά μας.

Πάμε στο πρόγραμμα. Το καλοκαιρινό έχει μπει γερά στη ζωή της πόλης. Νομίζω όμως πως ο χώρος, στη διάρκεια του χρόνου, δεν έχει ένα σαφές πολιτιστικό στίγμα.
Είναι σωστή η παρατήρησή σας, αλλά η Τεχνόπολη δεν είναι Φεστιβάλ Αθηνών. Τι εννοώ με αυτό; Δεν πιστεύουμε πως πρέπει να υπάρχει μια καλλιτεχνική επιτροπή που να αποφασίζει ένα συγκεκριμένο πρόγραμμα. Ο δήμος έχει στο DNA του το άνοιγμα στην πόλη και αυτό επιθυμούμε. Δεν σημαίνει, βέβαια, πως δεν υπάρχει ένα φιλτράρισμα σε ό,τι φιλοξενούμε. Σε σχέση με το συναυλιακό κομμάτι: Υπάρχουν καλλιτέχνες, για τους οποίους η Τεχνόπολη είναι μια σταθερή στάση και, το κυριότερο, υπάρχει κόσμος που περιμένει ειδικά να τους δει εδώ. Αυτό σημαίνει κάτι. Επιπλέον, Jazz Festival και Τεχνόπολη έχουν ταυτοποιηθεί. Από φέτος ξεκινάμε το World Music Festival, το οποίο θέλουμε να κάνουμε θεσμό. Ωστόσο, θα το δεχτώ πως υπάρχει πρόβλημα με την ταυτότητα. Αυτό έχει να κάνει και με τον τρόπο που τον χειρίστηκαν οι προηγούμενες διοικήσεις. Τον έκαναν ως χώρο γνωστό, αλλά… σκεφτείτε πως, όταν αναλάβαμε, βρεθήκαμε αντιμέτωποι με τις εξαγγελίες της προηγούμενης διοίκησης για τη λειτουργία μουσείου για τη Μαρία Κάλλας σε ένα αεριοφυλάκιο. Πρέπει να γίνει ένα μουσείο αφιερωμένο στη μεγάλη Ελληνίδα σοπράνο, αλλά τι σχέση έχει η Μαρία Κάλλας με αυτό το χώρο;

Αν σκεφτώ τα ονόματα που έχουν οι αίθουσες, μπορώ να καταλάβω τι λέτε.
Πράγματι, τα ονόματα των μεγάλων μας ποιητών δεν συνάδουν με αίθουσες ενός βιομηχανικού μνημείου. Είμαστε πεπεισμένοι πως η λειτουργία του μουσείου θα ολοκληρώσει την ταυτότητα του χώρου. Πάντως το πρόγραμμα δεν είναι κάτι στατικό, συνεχώς διαμορφώνεται, προσθέτουμε νέες εκδηλώσεις – φιλοξενήσαμε για πρώτη φορά τον Μήνα Φωτογραφίας, προάγουμε τη νεανική δημιουργικότητα, τις τέχνες, αλλά και την επιχειρηματικότητα.

Έχετε κάνει κάποιου είδους έρευνα για το αν γνωρίζει ο κόσμος που έρχεται εδώ τι είναι αυτός ο χώρος;
Είχα σοκαριστεί όταν σε μία από τις πρώτες συναυλίες άκουγα 4 νέα παιδιά να αναρωτιούνται έξω από το κτίριο του 9,84: «Καλά, γιατί έκαναν στρογγυλά τα κτίρια εκείνη την εποχή;» (σ.σ. πρόκειται για το Αεριοφυλάκιο του εργοστασίου, πάνω στον κορμό του οποίου χτίστηκε πολύ μεταγενέστερα το κτίριο του 9,84). Συνειδητοποίησα έτσι πως δεν φτάνει η αύρα που αποπνέει ο χώρος για να καλύψει το κενό για πληροφόρηση – γι’ αυτό και είναι πιο επιτακτική η ανάγκη για τη δημιουργία του μουσείου. Με τη σήμανση δε που προβλέπει η μελέτη, κι ένας αδιάφορος επισκέπτης δεν θα υποπέσει ξανά σε ανάλογο λάθος.

Και φτάσαμε στο ποθητό. Σε ποια φάση βρίσκεται η υλοποίηση του μουσείου;
Δουλέψαμε εντατικά και έχουμε κρατήσει όλα τα χρονοδιαγράμματα. Ήδη έχουν ξεκινήσει από πέρυσι ξεναγήσεις σχολείων από ιστορικούς και μουσειολόγους – έχουν περάσει από εδώ περισσότερα από εκατόν είκοσι σχολεία. Επίσης έχουν ξεκινήσει μουσειοπαιδαγωγικά παιχνίδια κάθε Κυριακή. Παράλληλα έχουμε ολοκληρώσει τη μουσειολογική μελέτη, έχουμε βρει χορηγούς για την υλοποίησή του –οι εταιρείες φυσικού αερίου– και κρατάμε τη δέσμευσή μας μέχρι τέλος του χρόνου να εγκαινιαστεί.

Αναρωτιέμαι αν υπάρχουν στατικά προβλήματα σε κάποια από τα κτίρια. Τι γίνεται με τη συντήρησή τους;
Προβλήματα υπάρχουν, αλλά όχι σε επικίνδυνο βαθμό. Κτίρια που έχουν ανακηρυχθεί διατηρητέα από το 1986 αφέθηκαν χωρίς ένα οργανωμένο πρόγραμμα συντήρησης. Το πρώτο πράγμα που κάναμε είναι μια μελέτη για να μας υποδείξει όλες τις παθογένειες των κτιρίων· σήμερα τις γνωρίζουμε, τα προβλήματα έχουν να κάνουν με διαβρώσεις, σκουριές μετάλλων κ.λπ. Στη συνέχεια δρομολογήσαμε τη λύση των πιο οξυμένων προβλημάτων συντήρησης, με τα λίγα χρήματα που διαθέτουμε, και αφορούν κυρίως τις εγκαταστάσεις που συμπεριλαμβάνονται στη μουσειακή βόλτα. Για παράδειγμα, βρήκαμε το κατάλληλο τμήμα από τα ΤΕΙ που ασχολείται με την αποκατάσταση μεταλλικών στοιχείων και αυτή τη στιγμή εργάζεται συντηρώντας αντικείμενα του μουσείου και τα ψυχραντήρια, τα οποία είχαν σχεδόν διαλυθεί. Συγχρόνως θέλουμε να δημιουργήσουμε ένα πρωτόκολλο συντήρησης ώστε σε συνεργασία με το Υπουργείο Πολιτισμού να διεκδικήσουμε τα απαραίτητα κονδύλια συντήρησης, για να μπορούν και οι μελλοντικές γενιές να βλέπουν όρθιες τις υψικαμίνους – το σήμα κατατεθέν της Τεχνόπολης.

Πάντως, θα έχετε δυσκολίες για να περάσετε στη συνείδηση του κόσμου πως στην ουσία εδώ πρόκειται για ένα μνημείο.
Πράγματι, αρκεί να σκεφτούμε πως όταν ξεκίνησαν οι συζητήσεις για να παραμείνει ο χώρος ως έχει, δεν είχαν λείψει οι φωνές που πρότειναν την κατεδάφισή του… Χρειαζόμαστε μια νέα αφήγηση για να περάσει στον κόσμο η αξία του χώρου. Πάντως, υπάρχει ένα αστείο. Το εργοστάσιο αεριόφωτος διατηρήθηκε σ’ αυτήν την κατάσταση εξαιτίας της ελληνικής αδράνειας στις αρχές του 20ού αιώνα να παρακολουθήσει τις ευρωπαϊκές εξελίξεις στο χώρο της παραγωγής του φωταερίου. Είναι ίσως το μοναδικό θετικό αποτέλεσμα μιας συντηρητικής και καθυστερημένης αντίληψης. Της το οφείλουμε (γέλια).

Στην τελική ευθεία για το Μουσείο

«Τα μουσεία έχουν ένα μεγάλο πλεονέκτημα – είναι ανοιχτά στο χρόνο. Μπορούν την αφήγησή τους να την επικαιροποιούν, χρησιμοποιώντας τα μέσα που προσφέρει η εποχή. Προχωράμε λοιπόν την υλοποίηση του Mουσείου Φωταερίου, έχοντας στα χέρια μας πια τη μουσειακή μελέτη και με στόχο ν’ ανοίξει στο τέλος του ’12. Σκοπός μας είναι να αναδείξουμε: 1. Το αρχιτεκτονικό ενδιαφέρον των κτιρίων 2. Τη συμβολή του εργοστασίου στον εκσυχρονισμό της Αθήνας – εδώ συνέβαινε ένα τεχνολογικό θαύμα. Το “ευτελές” κάρβουνο, μέσω μιας συγκεκριμένης διαδικασίας, έδινε φως στη μέχρι πρότινος σκοτεινή πόλη. Οι επισκέπτες θα παρακολουθούν αυτή τη διαδικασία σε όλα τα στάδια. 3. Παρακολουθώντας, θ’ αντιλαμβάνεται κάποιος το ρόλο των συντελεστών –εργάτες, επιστήμονες, επιχειρηματίας– και την αξία της συλλογικότητας. 4. Θα αναδειχθούν οι επιρροές στο άμεσο περιβάλλον, π.χ. στη γειτονιά, αλλά και στην κοινωνία. 5. Ευελπιστούμε πως θα γίνει αντιληπτή η αξία της βιομηχανικής παραγωγής ως αίτημα για την πρόοδο μιας χώρας. 6. Θα επικοινωνήσουμε τις νέες ενεργειακές μορφές. Όλα αυτά θα γίνονται αντιληπτά μέσω μιας μόνιμης έκθεσης στο παλιό σιδηρουργείο –θα περιλαμβάνει από κινηματογραφικά ντοκουμέντα και μαρτυρίες εργαζόμενων, μέχρι διαφημίσεις του εργοστασίου, φωτογραφίες, έγγραφα αρχείου κ.ά.– και με το μουσειακό περίπατο, που θα πραγματοποιείται είτε σε γκρουπ είτε κατά μονάδες στους χώρους».

- Κωνσταντίνος Μπιτζάνης

Δείτε εδώ ολόκληρο το αφιέρωμα της Athens Voice στην Τεχνόπολη

Κώστας Μπιτζάνης

Διευθύνων σύμβουλος της Τεχνόπολις

Από τις 14/2 που ανέλαβα ως διευθύνων σύμβουλος καταλήξαμε πως η στρατηγική σε σχέση με την Τεχνόπολις πρέπει να κινείται σε τρεις άξονες:

  • να γίνει ο πολυχώρος ένας οικονομικά αυτοδύναμος οργανισμός
  • να ενισχυθεί το προφίλ του ως χώρος καλλιτεχνικής έκφρασης και δημιουργίας νέων ανθρώπων και
  • τρίτον, κάτι που δεν έχει γίνει όλα αυτά τα χρόνια, να αναδείξουμε το Γκάζι ως βιομηχανικό μουσείο – το εργοστάσιο παραγωγής φωταερίου είναι το πιο σημαντικό βιομηχανικό μνημείο στην Αθήνα.

Έχω μια πρώτη εμπειρία ως διευθυντής του βιομηχανικού μουσείου της Ερμούπολης και ελπίζω να τη μεταφέρω εδώ.

Πρώτα απ’ όλα χρειάζεται μια μουσειακή μελέτη. Μετά υπάρχουν ιδέες και σκέψεις. Ο κλειστός σήμερα πύργος να αποκτήσει μουσειακή χρήση. Στους φούρνους φανταζόμαστε τον επισκέπτη να παρακολουθεί την ιστορία του χώρου και παράλληλα να γίνονται εκδηλώσεις – η ιδέα της συνύπαρξης. Άλλη πρόταση είναι να σχεδιαστεί μια ωραία βόλτα στην Τεχνόπολις πάνω στη λειτουργία του πρώην εργοστασίου, αξιοποιώντας όλα τα σύγχρονα εργαλεία της μουσειολογίας. Όλα αυτά πρέπει να γίνουν με σφιχτό προϋπολογισμό. Τα μηχανήματα και οι χώροι είναι έτοιμα. Λείπει το πληροφοριακό υλικό και η διαδραστική του λειτουργία. Όσο για εισιτήριο εισόδου, καταρχάς λέμε “όχι”. Θέλουμε το Γκάζι να είναι ο φθηνός ποιοτικός επισκέψιμος χώρος του πολιτισμού κι ελπίζουμε η αυτονομία να επιτευχθεί από τα έσοδα των παράλληλων εκδηλώσεων.

Οι πηγές εσόδων της δημοτικής επιχείρησης: καταρχάς υπάρχει μια επιχορήγηση, μειωμένη ήδη κατά 30%, από τον πολιτιστικό οργανισμό της Αθήνας. Τα υπόλοιπα έσοδα προέρχονται από τρεις πηγές: τα κυλικεία, τα ενοίκια των εκδηλώσεων, τις παραγωγές μας και τη δυνατότητα χορηγιών.

Όλος ο Μάιος είναι κλεισμένος με εκδηλώσεις: DesignLab, Video Art Festival, Agro quality. Όπως έγινε στην Εβδομάδα Μόδας, δίνεται μια έμφαση στην ανάδειξη νέων δημιουργών μέσα από συνεργασίες με φορείς όπως η Σχολή Καλών Τεχνών. Το Fashion Week ήταν η πρώτη μου εμπειρία στην Τεχνόπολις. Για πρώτη φορά είδαμε μια καλή ισορροπία μεταξύ του εμπορικού και δημιουργικού μέρους της εκδήλωσης – και αυτός είναι ο στόχος. Έχουμε αντιληφθεί από νωρίς ότι ο χώρος πρέπει να παραμείνει ζωντανός για να έχουμε εισπράξεις και να μπορέσουμε να μπούμε ακόμα πιο οργανωμένα στην επόμενη χρονιά».

Σε ποια φάση βρίσκεται η έκθεση των ορκωτών λογιστών για τα οικονομικά της Τεχνόπολις; «Πρόκειται να παραδοθεί εντός των ημερών ενόψει του διοικητικού συμβουλίου της 29ης Απριλίου. Ζητήσαμε έκθεση από ορκωτούς λογιστές όταν διαπιστώσαμε ότι υπήρχαν πολλές διαχειριστικές ανωμαλίες στα κυλικεία – θεωρήσαμε υποχρέωσή μας να αλλάξουμε τον τρόπο λειτουργίας τους. Ήδη μετά από ένα μήνα εφαρμογής των νέων διαδικασιών βλέπουμε τα κυλικεία να αναπτύσσονται παρόλο που ακόμα δεν έχουμε μπει στη σεζόν μεγάλης προσέλευσης του κοινού. Είμαστε αποφασισμένοι να εφαρμόσουμε τις νέες διαφανείς μεθόδους διαχείρισης για να αυξήσουμε τα έσοδα της Τεχνόπολις, τόσο για λογαριασμό του δήμου όσο και των δημοτών.